การตอบโต้ข้อกล่าวหาต่ออิสลามเกี่ยวกับการมีอยู่ของพระเจ้า
เรียบเรียงโดย อิสมาอีล กอเซ็ม
มวลการเสริญเป็นเอกสิทธิ์ของอัลลอฮฺผู้อภิบาลแห่งสากลโลก
ตลอดประวัติศาสตร์ มนุษย์ได้ถกเถียงเกี่ยวกับคำถามพื้นฐานที่สุดของชีวิต นั่นคือ "ใครคือผู้สร้างจักรวาล และเหตุใดมนุษย์จึงมีอยู่?” คำถามนี้เป็นรากฐานสำคัญของศาสนา ปรัชญา และการแสวงหาความจริงของมนุษยชาติ
ในยุคปัจจุบัน มีบางกลุ่มพยายามวิพากษ์และโจมตีหลักความเชื่อของอิสลาม โดยเฉพาะหลักการเกี่ยวกับการมีอยู่ของอัลลอฮฺ โดยอ้างว่า “พระเจ้าของอิสลามเป็นสิ่งที่ไม่มีหลักฐาน เพราะมนุษย์ไม่สามารถมองเห็นหรือพิสูจน์ได้ด้วยประสาทสัมผัส”
อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหานี้จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาอย่างเป็นธรรม เพราะพื้นฐานของเหตุผลดังกล่าวมีปัญหาในเชิงปรัชญา กล่าวคือ การที่มนุษย์ไม่สามารถมองเห็นสิ่งหนึ่งด้วยสายตา ไม่ได้เป็นหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่าสิ่งนั้นไม่มีอยู่จริง
ยิ่งไปกว่านั้น มนุษย์จำนวนมากในชีวิตจริงกลับยอมรับและพึ่งพาสิ่งที่มองไม่เห็น เช่น แนวคิด ความคิด จิตใจ คุณค่าทางศีลธรรม และแม้กระทั่งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ในยามที่ประสบความทุกข์ ทั้งที่สิ่งเหล่านั้นก็ไม่สามารถพิสูจน์ด้วยประสาทสัมผัสโดยตรงเช่นกัน
ดังนั้น ประเด็นที่แท้จริงจึงไม่ใช่สิ่งนั้นมองเห็นหรือไม่ ? แต่คือ "มีเหตุผลและหลักฐานเพียงพอหรือไม่ที่จะยอมรับการมีอยู่ของสิ่งนั้น”
ความผิดพลาดของการจำกัดความจริงไว้เฉพาะสิ่งที่สามารถมองเห็นได้
หนึ่งในข้อโต้แย้งที่ถูกนำมาใช้ต่อต้านความเชื่อในพระเจ้าคือ “ถ้าพระเจ้ามีจริง ทำไมจึงไม่สามารถมองเห็นได้?”
ข้อโต้แย้งนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่า สิ่งที่มนุษย์มองไม่เห็นย่อมไม่มีอยู่จริง แต่สมมติฐานดังกล่าวขัดแย้งกับประสบการณ์และเหตุผลของมนุษย์เอง
มนุษย์ยอมรับสิ่งมากมายที่ไม่สามารถมองเห็นได้ เช่น ความคิดและจิตใจ ซึ่งไม่มีรูปร่าง แต่ทุกคนยอมรับว่ามนุษย์มีความคิด ความรัก ความยุติธรรม และคุณค่าทางศีลธรรมซึ่งไม่ใช่วัตถุ แต่มีผลต่อชีวิตมนุษย์
กฎทางคณิตศาสตร์และตรรกะ ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่จับต้องได้ แต่เป็นพื้นฐานของความรู้
ดังนั้น การใช้หลัก “มองไม่เห็น = ไม่มีอยู่จริง” เป็นหลักการที่ไม่สามารถใช้ได้อย่างสมเหตุสมผล
เพราะการพิสูจน์สิ่งต่าง ๆ ต้องใช้วิธีการที่เหมาะสมกับธรรมชาติของสิ่งนั้น ไม่ใช่นำวิธีการเดียวมาใช้กับทุกสิ่ง
การนำวิธีพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ไปใช้เกินขอบเขต
วิทยาศาสตร์เป็นเครื่องมือสำคัญในการศึกษาปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ แต่ขอบเขตของวิทยาศาสตร์คือการศึกษาสิ่งที่อยู่ในโลกทางกายภาพ
ดังนั้น การกล่าวว่า วิทยาศาสตร์ไม่สามารถพิสูจน์พระเจ้าได้ จึงไม่มีพระเจ้า เป็นข้อสรุปที่เกินขอบเขต เพราะเป็นการนำเครื่องมือที่ใช้ศึกษาธรรมชาติ ไปตัดสินสิ่งที่เป็นรากฐานของธรรมชาติ
เช่นเดียวกับการกล่าวว่า ไม่สามารถใช้เครื่องชั่งวัดความยุติธรรมได้ ดังนั้นความยุติธรรมไม่มีจริง ไม่สามารถใช้กล้องถ่ายภาพความคิดได้ ดังนั้นความคิดไม่มีจริง ปัญหาไม่ได้อยู่ที่สิ่งนั้นไม่มีอยู่ แต่ปัญหาอยู่ที่เลือกใช้เครื่องมือผิดประเภท
มนุษย์เองยอมรับสิ่งที่พิสูจน์ไม่ได้ แต่กลับปฏิเสธอัลลอฮฺ
ความขัดแย้งที่สำคัญคือ คนบางกลุ่มกล่าวว่า “ฉันไม่เชื่อในพระเจ้า เพราะฉันไม่เคยเห็นพระองค์”
แต่ในเวลาเดียวกัน เมื่อประสบความทุกข์ ความเจ็บป่วย หรือความสิ้นหวัง กลับหันไปขอความช่วยเหลือจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ทั้งที่สิ่งเหล่านั้นก็ ไม่เคยถูกมองเห็น ไม่สามารถพิสูจน์ด้วยประสบการณ์โดยตรง ไม่มีหลักฐานชัดเจนถึงอำนาจที่แท้จริง
สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่า ปัญหาไม่ได้อยู่ที่มนุษย์ไม่ยอมรับสิ่งที่มองไม่เห็น แต่ปัญหาอยู่ที่ มนุษย์เลือกยอมรับบางสิ่ง และปฏิเสธบางสิ่งตามความเชื่อหรือกรอบความคิดของตนเอง
หลักเตาฮีดตอบคำถามพื้นฐานของการดำรงอยู่
อิสลามไม่ได้เรียกร้องให้มนุษย์เชื่อโดยปราศจากเหตุผล แต่เรียกร้องให้มนุษย์ใช้สติปัญญาในการพิจารณาสัญญาณของการสร้าง
อัลลอฮฺตรัสว่า
أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ أَمْ هُمُ الْخَالِقُونَ
“หรือว่าพวกเขาถูกสร้างขึ้นมาโดยปราศจากสิ่งใด หรือว่าพวกเขาเป็นผู้สร้างตัวเอง?”
(อัฏ-ฏูร 52:35)
โองการนี้นำเสนอเหตุผลที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง สิ่งที่มีอยู่ไม่สามารถเกิดขึ้นจากความไม่มีอะไรเลย สิ่งที่ถูกสร้างไม่สามารถเป็นผู้สร้างตัวเอง จักรวาลจึงต้องมีผู้สร้างที่อยู่เหนือจักรวาล นี่คือหลักเหตุผลพื้นฐานที่อิสลามนำเสนอเกี่ยวกับการมีอยู่ของอัลลอฮฺ
การปฏิเสธพระเจ้าโดยไม่พิจารณา เปรียบเสมือนผู้ติดอยู่ในเขาวงกต
ผู้ที่อยู่ในเขาวงกตมองเห็นเพียงกำแพงที่อยู่ตรงหน้า เขาอาจคิดว่า “ไม่มีทางออก เพราะฉันไม่เห็นทางออก” แต่ความจริงคือ เขาเห็นเพียงส่วนหนึ่งของภาพทั้งหมด
เช่นเดียวกัน มนุษย์ที่อยู่ภายในจักรวาล มีความรู้จำกัด ไม่สามารถใช้ประสบการณ์อันจำกัดของตนมาตัดสินสิ่งที่อยู่เหนือขอบเขตของตนได้
อัลลอฮฺตรัสว่า
وَمَا أُوتِيتُم مِّنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا
“และพวกเจ้าไม่ได้รับความรู้ เว้นแต่เพียงเล็กน้อย”
(อัลอิสรออ์ 17:85)
อัลกุรอานเรียกร้องการใช้ปัญญา ไม่ใช่การปิดกั้นเหตุผล
อัลกุรอานไม่ได้สอนให้มนุษย์ละทิ้งเหตุผล แต่กระตุ้นให้มนุษย์พิจารณาสิ่งถูกสร้าง
อัลลอฮฺตรัสว่า
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ
“แท้จริง ในการสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และการสลับเปลี่ยนกลางคืนกับกลางวันนั้น มีสัญญาณสำหรับผู้มีสติปัญญา”
(อาละอิมรอน 3:190)
จักรวาลไม่ได้ถูกนำเสนอในอิสลามว่าเป็นสิ่งที่มนุษย์ต้องยอมรับโดยไร้เหตุผล แต่เป็น “สัญญาณ” ที่นำไปสู่การรู้จักผู้สร้าง
การพยายามทำลายหลักความเชื่อของอิสลามด้วยข้ออ้างว่า “พระเจ้าไม่สามารถพิสูจน์ได้ เพราะมองไม่เห็น” เป็นข้อโต้แย้งที่ไม่สมบูรณ์ เพราะมนุษย์เองยอมรับสิ่งมากมายที่ไม่สามารถมองเห็นได้ แต่รับรู้ผ่านเหตุผล ผลกระทบ และหลักฐาน
แท้จริงแล้ว คำถามสำคัญไม่ใช่ : เราเห็นอัลลอฮฺหรือไม่?”
แต่คือ : เหตุผล หลักฐาน และสัญญาณต่าง ๆ ที่มีอยู่ นำเราไปสู่ข้อสรุปใด?
ผู้ที่ปฏิเสธโดยไม่พิจารณา อาจเหมือนผู้ที่อยู่ในเขาวงกตและตัดสินว่าไม่มีทางออก เพราะเขามองไม่เห็นเส้นทาง
แต่ผู้ที่ใช้สติปัญญาอย่างสมบูรณ์ จะพิจารณาทั้งสิ่งที่มองเห็นและสิ่งที่เหตุผลชี้นำ เพื่อค้นหาความจริงเกี่ยวกับผู้ทรงสร้าง
เพราะในมุมมองของอิสลาม การศรัทธาต่ออัลลอฮฺไม่ใช่การหลีกหนีจากเหตุผล แต่เป็นการใช้เหตุผลอย่างสูงสุดเพื่อนำมนุษย์กลับไปสู่ความจริงของการมีอยู่ของพระผู้สร้าง
