ดุอาอฺ : ขุมทรัพย์ล้ำค่า

By One Muslimah

          ในวิถีชีวิตของมุสลิม “ดุอาอฺ” มิได้เป็นเพียงถ้อยคำที่เปล่งออกมาจากริมฝีปาก หากแต่เป็นการสื่อสารจากหัวใจสู่พระผู้เป็นเจ้า เป็นสัญลักษณ์หนึ่งซึ่งแสดงออกถึงความอ่อนน้อมถ่อมตน ความศรัทธา และการพึ่งพาอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา อย่างสมบูรณ์ ดุอาอฺจึงได้รับการกล่าวถึงอย่างเด่นชัดทั้งในอัลกุรอานและอัลฮะดิษ จนสามารถกล่าวได้ว่า ดุอาอฺคือ “ขุมทรัพย์ล้ำค่า” ที่หล่อเลี้ยงหัวใจของผู้ศรัทธาในทุกช่วงเวลาของชีวิต และมีบทบาทในฐานะหัวใจของการภักดี (อิบาดะฮ์) ในอิสลาม

นิยามของดุอาอฺ

     คำว่า “ดุอาอฺ” ตามรากศัพท์ภาษาอาหรับมีความหมายว่า “การเรียกร้อง เชิญชวน” ดังนั้น การขอดุอาอฺจึงหมายถึง การที่บ่าวร้องขอหรือวิงวอนขอต่อพระผู้เป็นเจ้า เพื่อจะให้ได้มาในสิ่งที่ขอ 

     การขอดุอาอฺ ถือเป็นการปฏิบัติศาสนกิจ (อิบาดะฮ์) ที่สำคัญ เพราะการขอดุอาอฺแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์โดยตรงระหว่างบ่าว (มนุษย์) กับอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา พระผู้เป็นเจ้า โดยไม่ต้องมีตัวแทนหรือสื่อกลาง อีกทั้งยังแสดงให้เห็นถึงการมอบหมายกิจการทั้งมวลต่ออัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา ด้วยความถ่อมตนและยอมรับในอำนาจสูงสุดของพระองค์ ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงความเป็นบ่าวอย่างแท้จริง 

ความสำคัญของดุอาอฺในอิสลาม

     ดุอาอฺมีความสำคัญ และมีสถานะสูงส่งในอิสลาม ดังที่ท่านนบีมุฮัมมัด ศอลลัลลอฮุอลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า

“ดุอาอฺ คือแก่นแท้ของ การอิบาดะฮ์”

(บันทึกโดยอัตติรมิซีย์)

      ฮะดิษบทนี้ชี้ให้เห็นว่า การอิบาดะฮ์ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นการละหมาด การถือศีลอด หรือการซะกาต ล้วนตั้งอยู่บนรากฐานของการยอมจำนนและพึ่งพาอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา ซึ่งดุอาอฺ คือการแสดงออกของจิตวิญญาณดังกล่าวอย่างชัดเจนที่สุด

     นอกจากนี้ ดุอาอฺยังสะท้อนถึงคุณลักษณะสำคัญของผู้ศรัทธา คือ ความอ่อนน้อมถ่อมตน ซึ่งตรงข้ามกับความหยิ่งผยอง ซึ่งอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา ทรงตำหนิผู้ที่ไม่วิงวอนขอต่อพระองค์ ดังที่ปรากฏในอัลกุรอาน ความว่า

“และพระเจ้าของพวกเจ้าตรัสว่า จงวิงวอนขอต่อข้า ข้าจะตอบรับแก่พวกเจ้า 

ส่วนบรรดาผู้โอหังต่อการเคารพภักดีแก่ข้านั้น จะเข้าไปอยู่ในนรกอย่างต่ำต้อย”

(อัลกุรอาน 40:60)

      ดังนั้น การละเลยต่อการวิงวอนขอดุอาอฺ จึงไม่ใช่เพียงการพลาดโอกาสแห่งความดีที่สำคัญ แต่ยังสะท้อนถึงความอ่อนแอในศรัทธาและความสัมพันธ์กับอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา

ประโยชน์ของดุอาอฺ

     ดุอาอฺมีคุณประโยชน์ทั้งในมิติของจิตวิญญาณ จิตใจ และวิถีชีวิต ซึ่งสามารถสรุปสั้นๆ ได้ดังนี้

     1) เสริมสร้างความใกล้ชิดกับอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา : การขอดุอาอฺเป็นการรำลึกถึงอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา ดุอาอฺทำให้หัวใจของผู้ศรัทธาเชื่อมโยงกับอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่ามนุษย์จะอยู่ในสภาพสุขหรือทุกข์ ดังที่ อัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา ตรัสไว้ในอัลกุรอาน ความว่า

“และเมื่อบ่าวของข้าถามเจ้าถึงข้าแล้วก็ (จงตอบเถิดว่า) แท้จริงนั้นอยู่ใกล้ 

ข้าจะตอบรับคำวิงวอนของผู้ที่วิงวอน เมื่อเขาวิงวอนต่อข้า

ดังนั้น พวกเขาจงตอบรับข้าเถิด และศรัทธาต่อข้า เพื่อว่าพวกเขาจะได้อยู่ในทางที่ถูกต้อง”

(อัลกุรอาน 2:186)

      อายะฮ์นี้แสดงให้เห็นชัดเจนว่า ดุอาอฺไม่ใช่เพียงการวิงวอนขอเท่านั้น แต่เป็นสะพานเชื่อมความใกล้ชิดระหว่างบ่าวกับพระผู้เป็นเจ้า

     2) เป็นที่พึ่งทางจิตใจในยามคับขัน : ดุอาอฺช่วยเยียวยาหัวใจในยามที่มนุษย์เผชิญกับความทุกข์ ความกลัว และความไม่แน่นอน ท่านนบีมุฮัมมัด ศอลลัลลอฮุอลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า

“ไม่มีสิ่งใดจะเปลี่ยนแปลงการกำหนด (กอดัร) ได้ นอกจากดุอาอฺ”

(บันทึกโดยอัลฮากิม)

     แม้ทุกสิ่งทุกอย่างอยู่ภายใต้การกำหนดของอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา แต่ดุอาอฺคือเครื่องมือที่อัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา ทรงประทานให้บ่าว เพื่อเผชิญกับชะตาชีวิตด้วยความหวังและความศรัทธา

     3) เป็นแหล่งสะสมผลบุญและความดี : ทุกการขอดุอาอฺของบ่าว ดุอาอฺเหล่านั้นไม่เคยสูญหายไป ท่านนบีมุฮัมมัด ศอลลัลลอฮุอลัยฮิวะซัลลัม อธิบายว่า

“ไม่มีมุสลิมคนใดวิงวอนดุอาอฺ เว้นแต่อัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา จะประทานให้เขาอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ 

ตอบรับในสิ่งที่เขาขอ หรือทรงปัดเป่าเภทภัยออกจากเขา หรือทรงเก็บสะสมไว้ให้เขาในอาคิเราะฮ์”

(บันทึกโดยอะหมัด)

     ฮะดิษนี้สะท้อนว่า ดุอาอฺคือการลงทุนทางศรัทธาที่ไม่มีวันขาดทุน ไม่ว่าจะเห็นผลในดุนยาหรืออาคิเราะฮ์

บทสรุปส่งท้าย

           ดุอาอฺในอิสลามมิใช่เป็นเพียงการวิงวอนหรือร้องขอเฉพาะในยามเดือดร้อน หรือขอในสิ่งที่ปรารถนาเพียงเท่านั้น หากแต่ ดุอาอฺยังสร้างความเข้มแข็งให้หัวใจ เป็นสัญลักษณ์ของการมอบหมายตนต่ออัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา เป็นแก่นแท้ของการเป็นบ่าว เป็นเครื่องมือในการสร้างความใกล้ชิดกับอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา และเป็นขุมทรัพย์ล้ำค่าที่หล่อเลี้ยงเติมพลังให้หัวใจของผู้ศรัทธาในทุกช่วงเวลาของชีวิต อัลกุรอานและอัลฮะดิษจึงได้เน้นย้ำถึงสถานะ ความสำคัญ และประโยชน์ของดุอาอฺอย่างต่อเนื่อง

          ดังนั้น มุสลิมจึงควรให้ความสำคัญกับดุอาอฺในชีวิตประจำวัน ทั้งในยามสุขและยามทุกข์ เพื่อให้หัวใจยังคงเชื่อมโยงกับอัลลอฮฺ ซุบฮานาฮูวาตะอาลา อยู่ตลอดเวลา และดำเนินชีวิตบนเส้นทางแห่งศรัทธาอย่างมั่นคงและงดงาม