การใช้ชีวิตในโลกนี้และโลกหน้า
เรียบเรียงโดย : อิสมาอีล กอเซ็ม
มวลการสรรเสริญเป็นสิทธิของอัลลอฮฺ ผู้ทรงอภิบาลแห่งสากลโลก เราขอสรรเสริญต่อพระองค์ ขอความช่วยเหลือจากพระองค์ และขอความคุ้มครองจากพระองค์ให้รอดพ้นจากความชั่วร้ายทั้งปวง
ในยุคปัจจุบัน สังคมมนุษย์ได้พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเทคโนโลยี การสื่อสาร เศรษฐกิจ และการดำรงชีวิต ความเจริญดังกล่าวทำให้ผู้คนมีความสะดวกสบายมากขึ้น แต่อีกด้านหนึ่งก็นำมาซึ่งการแข่งขัน การแย่งชิงทรัพยากร และความเร่งรีบในการดำเนินชีวิต จนหลายครั้งทำให้มนุษย์ละเลยเป้าหมายที่แท้จริงของการมีชีวิตอยู่
อิสลามในฐานะศาสนาแห่งความสมดุล ได้วางแนวทางการดำรงชีวิตให้เชื่อมโยงระหว่างโลกนี้กับโลกหน้าอย่างกลมกลืน เพื่อให้มนุษย์ประสบความสำเร็จทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์
หลักการพื้นฐานของชีวิตในอิสลาม
อิสลามสอนให้ผู้ศรัทธาดำรงชีวิตโดยมุ่งหมายเพื่ออัลลอฮฺในทุกมิติ ดังพระดำรัสว่า
قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾ (الأنعام: 162))
“จงกล่าวเถิดว่า แท้จริงการละหมาดของฉัน การอิบาดะฮ์ของฉัน การมีชีวิตของฉัน และการตายของฉันนั้น
ล้วนเพื่ออัลลอฮฺ ผู้เป็นพระเจ้าแห่งสากลโลก”
อายะฮ์นี้แสดงให้เห็นว่า ชีวิตของมุสลิมทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นการงาน การดำรงชีวิต หรือแม้กระทั่งความตาย ล้วนต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของการอิบาดะฮ์ต่ออัลลอฮฺ
ความสมดุลระหว่างดุนยาและอาคิเราะฮ์
อิสลามไม่ได้สอนให้ละทิ้งโลกนี้เพื่อมุ่งสู่โลกหน้าเพียงอย่างเดียว และก็ไม่ได้ส่งเสริมให้หมกมุ่นกับโลกนี้จนลืมโลกหน้า หากแต่สอนให้แสวงหาความดีทั้งสองโลก ดังที่อัลลอฮฺตรัสว่า
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ (البقرة: 201))
“โอ้พระเจ้าของเรา โปรดประทานความดีแก่พวกเราในโลกนี้ และความดีในโลกหน้า
และโปรดคุ้มครองพวกเราให้พ้นจากการลงโทษแห่งไฟนรก”
นักตัฟซีรอธิบายว่า “ความดีในโลกนี้” ครอบคลุมถึงสุขภาพที่ดี ครอบครัวที่ดี ความรู้ การงานที่สุจริต และการอิบาดะฮ์ที่ถูกต้อง
ส่วน “ความดีในโลกหน้า” คือการได้รับความเมตตาและเข้าสู่สวรรค์ของอัลลอฮฺ
จุดมุ่งหมายของการสร้างมนุษย์
อิสลามกำหนดเป้าหมายการมีชีวิตของมนุษย์ไว้อย่างชัดเจน ดังพระดำรัสว่า
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾ (الذاريات: 56))
“และข้ามิได้สร้างญินและมนุษย์ เว้นแต่เพื่อให้พวกเขาเคารพภักดีต่อข้า”
บรรดานักวิชาการได้อธิบายความหมายของ “อิบาดะฮ์” อย่างครอบคลุม เช่น ท่านอิบนุตัยมียะฮฺ กล่าวว่า
اسمٌ جامعٌ لكل ما يحبه الله ويرضاه من الأقوال والأعمال الظاهرة والباطنة
“อิบาดะฮ์คือชื่อที่รวมทุกสิ่งที่อัลลอฮฺทรงรักและพอพระทัย ทั้งคำพูดและการกระทำ ทั้งที่เปิดเผยและเร้นลับ”
อิบนุลก็อยยิมอธิบายว่า อิบาดะฮ์คือ “ความรักที่สมบูรณ์ควบคู่กับความนอบน้อมอย่างสมบูรณ์”
จากคำอธิบายนี้ แสดงให้เห็นว่า อิบาดะฮ์ไม่ได้จำกัดเฉพาะการละหมาดหรือถือศีลอดเท่านั้น แต่ครอบคลุมถึงการดำเนินชีวิตทั้งหมด เมื่อกระทำด้วยเจตนาเพื่ออัลลอฮฺ
ความท้าทายในสังคมปัจจุบัน
ในยุคแห่งการแข่งขันและวัตถุนิยม มนุษย์จำนวนมากใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการทำงานและแสวงหาปัจจัยยังชีพ จนขาดเวลาในการศึกษาศาสนาและพัฒนาจิตวิญญาณ
ปรากฏการณ์นี้ส่งผลให้มุสลิมจำนวนไม่น้อยใช้ชีวิตที่ถูกตัดขาดจากโลกหน้า คือ ดำเนินชีวิตโดยไม่คำนึงถึงผลลัพธ์ในอาคิเราะฮ์ ทำให้การงานต่าง ๆ ขาดคุณค่าทางศาสนา สภาพสังคมเช่นนี้ถือเป็นบททดสอบสำคัญว่า ผู้ศรัทธาจะสามารถรักษาสมดุลระหว่างหน้าที่ทางโลกและศาสนาได้หรือไม่
ความสำคัญของความเข้าใจในหลักชะฮาดะฮ์
ผู้ศรัทธาที่กล่าวปฏิญาณว่า “ไม่มีพระเจ้าอื่นใดที่สมควรถูกเคารพนอกจากอัลลอฮฺ และมุฮัมมัดคือรอซูลของอัลลอฮฺ” จำเป็นต้องดำเนินชีวิตให้สอดคล้องกับคำปฏิญาณนี้ ทั้งในด้านความเชื่อ การปฏิบัติ และจริยธรรม
หากขาดความเข้าใจในหลักการอิสลามอย่างถูกต้อง ชีวิตย่อมมุ่งไปสู่การแสวงหาประโยชน์ทางวัตถุเพียงอย่างเดียว และละเลยการเตรียมตัวสำหรับโลกหน้า
อิสลามเป็นศาสนาแห่งความสมดุล ที่ผสานการดำรงชีวิตในโลกนี้เข้ากับการเตรียมตัวสู่โลกหน้าอย่างกลมกลืน ผู้ศรัทธาที่ประสบความสำเร็จ คือผู้ที่สามารถเปลี่ยนทุกกิจกรรมในชีวิตให้เป็นอิบาดะฮ์ ผ่านเจตนาที่บริสุทธิ์และการปฏิบัติตามบทบัญญัติ
ในทางกลับกัน ผู้ที่ใช้ชีวิตเพียงเพื่อความสุขทางโลก โดยไม่ใส่ใจผลลัพธ์ในอาคิเราะฮ์ ย่อมเป็นผู้ขาดทุนที่แท้จริง ดังที่อัลกุรอานได้เตือนเอาไว้
ดังนั้น มุสลิมทุกคนจึงควรทบทวนตนเองอยู่เสมอว่า การดำรงชีวิตของเรานั้น กำลังเชื่อมโยงไปสู่ความสำเร็จในโลกหน้า หรือกำลังพาเราออกห่างจากมัน
