อัลลอฮฺผู้ทรงรับการอภัยโทษ
อ.อับดุลวาเฮด สุคนธา
อายะฮ์หนึ่งจากคัมภีร์อันทรงเกียรติและทรงเมตตาของอัลลอฮ์ ซึ่งเผยให้เราเห็นถึงบางส่วนแห่งพระคุณลักษณะของพระองค์ และสิ่งที่น่าสังเกตคือการที่อายะฮ์นี้กล่าวถึงพระคุณลักษณะเหล่านั้นอย่างต่อเนื่องกันในถ้อยคำที่งดงามน่าอัศจรรย์ จนดึงดูดหัวใจให้หันกลับไปสู่พระเจ้าผู้ทรงเป็นความจริง ทำให้หัวใจสามารถมอบหมายตนเองและพึงพอใจต่อพระผู้อภิบาลผู้ทรงเอื้อเฟื้อ ซึ่งสิ่งเหล่านี้คือบางส่วนจากพระคุณลักษณะและพระนามของพระองค์
นั่นคือ พระองค์ทรงพรรณนาพระองค์เองด้วยคุณลักษณะหกประการ ซึ่งบ่าวย่อมไม่อาจทำสิ่งใดได้นอกจากยอมรับและพึงพอใจต่อผู้ซึ่งมีคุณลักษณะเช่นนี้ เพราะพระองค์คือผู้ทรงอภัยโทษความผิด ผู้ทรงรับการเตาบะฮ์ ผู้ทรงลงโทษอย่างรุนแรง ผู้ทรงเปี่ยมด้วยความกรุณาอันกว้างขวาง ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ และยังพระองค์เท่านั้นคือที่กลับคืน
และอายะฮ์นี้ด้วยโครงสร้างอันเป็นเอกลักษณ์ราวกับกำลังกล่าวกับเรามวลมนุษย์ว่า : นี่แหละคือพระเจ้าผู้ทรงเป็นความจริงของพวกเจ้า พระองค์ทรงกล่าวว่า
غَافِرِ الذَّنبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ
“ผู้ทรงอภัยในบาป และผู้ทรงรับการขอลุแก่โทษ ผู้ทรงเข้มงวดในการลงโทษ ผู้ทรงเต็มเปี่ยมไปด้วยความโปรดปราน
ไม่มีพระเจ้าอื่นใด (ที่ถูกกราบไหว้โดยเที่ยงแท้) นอกจากพระองค์ ยังพระองค์คือการกลับไป “
(ซูเราะฮ์ฆอฟิร อายะฮ์ที่ 3)
คำตรัสของพระองค์ที่ว่า {ผู้ทรงอภัยโทษ และผู้ทรงรับการเตาบะฮ์}
หมายความว่า พระองค์ทรงอภัยบาปที่ผ่านมาทั้งหมด และทรงรับการกลับใจในอนาคต สำหรับผู้ที่กลับใจต่อพระองค์ และนอบน้อมถ่อมตนต่อพระองค์
คำตรัสของพระองค์ที่ว่า {ผู้ทรงรุนแรงในการลงโทษ}
หมายความว่า สำหรับผู้ที่ดื้อรั้น ขัดขืน หลงละเมิด เลือกเอาชีวิตในดุนยา และละเมิดฝ่าฝืนคำสั่งของอัลลอฮ์ และอธรรม
ในอายะฮ์นี้ได้รวมเอาความหวังและความเกรงกลัวไว้ด้วยกัน และความหมายนี้ก็เช่นเดียวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า
نَبِّئْ عِبَادِي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ الْعَذَابُ الألِيمُ
“จงแจ้งแก่ปวงบ่าวของข้าว่า แท้จริงข้าคือผู้อภัย ผู้เมตตาเสมอและแท้จริงการลงโทษของข้านั้น เป็นการลงโทษที่เจ็บแสบ”
(ซูเราะฮ์อัลหิจญ์ร อายะฮ์ที่ 49–50)
พระองค์ทรงควบคู่คุณลักษณะทั้งสองนี้ไว้ด้วยกันบ่อยครั้ง ในหลายแห่งของอัลกุรอาน เพื่อให้บ่าวยังคงอยู่ระหว่าง ความหวัง และ ความเกรงกลัว
คำตรัสของพระองค์ที่ว่า {ذِي الطَّوْلِ} อิบนุอับบาส กล่าวว่า หมายถึง ความกว้างขวางและความมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์ มุญาฮิดกับกอตาดะฮ์ก็อธิบายในทำนองเดียวกัน
ยาซีด อิบนุ อัลอัศ็อม กล่าวว่า {ذِي الطَّوْلِ} หมายถึง ความดีอันมากมาย
อิกรอมะฮ์ กล่าวว่า {ذِي الطَّوْلِ} หมายถึง ผู้ทรงมีบุญคุณ (การประทานอย่างเอื้อเฟื้อ) และกอตาดะฮ์กล่าวว่า หมายถึง ผู้ทรงมีบรรดาความโปรดปรานและความกรุณานานัปการ
ความหมายโดยรวมคือ
แท้จริงพระองค์คือ ผู้ทรงเอื้อเฟื้อแก่บ่าวของพระองค์ ทรงประทานความกรุณาและความโปรดปรานมากมายแก่พวกเขา ด้วยบรรดาความโปรดปรานและการประทานต่าง ๆ ที่พวกเขา ไม่สามารถขอบคุณได้แม้เพียงอย่างเดียวให้ครบถ้วน
และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า
وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوهَا إِنَّ الإنْسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ
“และหากพวกเจ้าจะนับบรรดาความโปรดปรานของอัลลอฮ์ พวกเจ้าก็ไม่อาจนับมันได้
แท้จริง มนุษย์นั้นเป็นผู้อธรรมอย่างยิ่ง และเนรคุณอย่างยิ่ง”
(ซูเราะฮ์อิบรอฮีม อายะฮ์ที่ 34)
คำตรัสของพระองค์ที่ว่า {ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์} หมายความว่า ไม่มีผู้ใดเสมอเหมือนพระองค์ในคุณลักษณะทั้งหมดของพระองค์ ดังนั้นจึงไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ และไม่มีพระผู้อภิบาลอื่นใดนอกจากพระองค์
{การกลับคืนย่อมไปสู่พระองค์} หมายถึง ที่กลับและที่พำนักสุดท้าย และพระองค์จะทรงตอบแทนผู้ปฏิบัติทุกคนตามการงานของเขา
ดังที่พระองค์ตรัสว่า
وَهُوَ سَرِيعُ الْحِسَابِ {และพระองค์ทรงรวดเร็วในการชำระบัญชี}
(ซูเราะฮ์อัรเราะอฺด์ อายะฮ์ที่ 41)
มีรายงานว่า อุมัร อิบนุ อัลค็อฏฏอบ (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ได้สอบถามถึงชายคนหนึ่งที่มาจากชาวชาม ซึ่งเคยมาร่วมวงประชุมของท่านเป็นประจำ
ท่านจึงกล่าวกับบรรดาศอฮาบะฮ์ว่า ชายผู้นั้น ลูกของใครคนหนึ่ง เป็นอย่างไรบ้าง ?
พวกเขาตอบว่า โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน เขาหมกมุ่นอยู่กับการดื่มสุรา (เหล้า) เราจึงไม่เห็นเขามาหลายวันแล้ว
อุมัรจึงเรียกเสมียนของท่านมา แล้วกล่าวว่าเขียนว่า : จากอุมัร อิบนุ อัลค็อฏฏอบ ถึงชายผู้นั้น บุตรของชายผู้นั้น อัสลามุนอะลัยกะ ต่อจากนี้ แท้จริงฉันขอสรรเสริญอัลลอฮ์ต่อท่าน พระองค์ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ ตามด้วยโองการนี้
غَافِرِ الذَّنبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ
“ผู้ทรงอภัยในบาป และผู้ทรงรับการขอลุแก่โทษ ผู้ทรงเข้มงวดในการลงโทษ ผู้ทรงเต็มเปี่ยมไปด้วยความโปรดปราน
ไม่มีพระเจ้าอื่นใด (ที่ถูกกราบไหว้โดยเที่ยงแท้) นอกจากพระองค์ ยังพระองค์คือการกลับไป”
(ซูเราะฮ์ฆอฟิร อายะฮ์ที่ 3)
จากนั้นท่านกล่าวกับบรรดาสหายของท่านว่า พวกท่านจงขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้พี่น้องของพวกท่านผู้นี้ ให้เขาหันกลับสู่อัลลอฮ์ด้วยหัวใจของเขา และขอให้อัลลอฮ์ทรงรับการเตาบะฮ์ของเขาเถิด
เมื่อจดหมายของอุมัรไปถึงชายผู้นั้น เขาก็อ่านมันซ้ำแล้วซ้ำเล่า และพึมพำกับตนเองว่า {ผู้ทรงอภัยโทษ ผู้ทรงรับการเตาบะฮ์ ผู้ทรงรุนแรงในการลงโทษ} แล้วกล่าวว่า พระองค์ทรงเตือนฉันด้วยการลงโทษของพระองค์ และทรงสัญญากับฉันด้วยการอภัยโทษของพระองค์
เขายังคงท่องถ้อยคำนี้กับตนเองพร้อมทั้งร้องไห้ไปด้วย แล้วเขาก็กลับใจ (เตาบะฮ์) และการเตาบะฮ์ของเขาก็ดีงาม
และเมื่อข่าวนี้ไปถึงอุมัร (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ท่านจึงกล่าวกับบรรดาสหายของท่านว่า พวกท่านจงทำเช่นนี้แหละ เมื่อพวกท่านเห็นพี่น้องของพวกท่านคนใดพลาดพลั้ง
จงช่วยชี้นำตักเตือนเขาให้ถูกต้อง และขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์ให้เขาได้กลับใจ และอย่าได้เป็นผู้ช่วยเหลือชัยฏอนในการเล่นงานเขาเลย
หนังสือ อิบนุกะษีร ในตัฟซีรของท่าน ซูเราะฮ์ฆอฟิร อายะฮ์ที่ (3)
