การศึกษาอัลกุรอาน ด้านการซื้อขายและดอกเบี้ย
อ.อิสหาก พงษ์มณี ... เรียบเรียง
قال الله تعالى :اَحَلَّ الْلٰهُ الْبَْيْعَ وَ حَرَّمَ الِّرِبَا
"อัลลอฮ์ทรงอนุญาตการซื้อขายแต่ห้ามดอกเบี้ย"
1. อ้าหั้ลลั่ลลอฮุ้ลบัยอ้า วะหัรรอมันริบา
2. ตำแหน่งการออกเสียง
الجوف (مخرج واحد)
ลำคอใต้กระเดือก ตำแห่งเดียว
الحلق (ثلاثة مخارج)
กระเดือก 3 ตำแหน่ง
اللسان (عشرة مخارج)
ลิ้น 10 ตำแหน่ง
الشفتان (مخرجان)
สองริมฝีปาก 2 ตำแหน่ง
الخيشوم (مخرج واحد)
เพดาน 1 ตำแหน่ง
3. แต่ละอักษรอยู่ตำแหน่งใด
ขอเว้นไม่กล่าวถึงเกรงจะยืดยาว ที่ยกเรื่องตำแหน่งการออกเสียงพยัญชนะและสระภาษาอาหรับมาก็เพื่อยอกให้ทราบว่าการอ่านให้ถูกต้องหากทำได้ก็เป็นเรื่องดี แต่ถ้าทำไม่ได้ก็เอาเท่าที่ได้ เพราะท่านนบีบอกว่า
قالَ رسولُ اللَّهِ ﷺ: الَّذِي يَقْرَأُ القُرْآنَ وَهُو ماهِرٌ بِهِ معَ السَّفَرةِ الكِرَامِ البَرَرَةِ، وَالَّذِي يقرَأُ القُرْآنَ ويَتَتَعْتَعُ فِيهِ وَهُو عليهِ شَاقٌّ لَهُ أَجْران متفقٌ عَلَيْهِ.
"ผู้ใดอ่านอัลกุรอ่านได้คล่องแคล่วเชี่ยวชาญ จะได้อยู่กับเหล่ามะลาอิกะห์ผู้แสนดีและทรงเกียรติ
ส่วนผู้ที่อ่านแล้วตะกุกตะกักคือในสภาพที่อ่านได้ยากเย็น เขาจะได้บุญสองเท่า"
มุตตะฟะกุนอะลัยฮิ
4. ชัยค์บินบาซ ร่อหิมะฮุลลอฮ์
อธิบายว่า "ที่ว่าอ่านได้คล่องแคล่วนั้น" ไม่ใช่แต่อ่านเท่านั้นแต่หมายถึงรู้และเข้าใจความหมายพร้อมนำไปปฏิบัติด้วย
يعني: إذا كان يتلوه قولًا وعملًا، لا مجرد التلاوة فقط، يُجيد تلاوته، ويعمل به، فهو قائم به لفظًا ومعنًى
5. การศึกษาความหมาย
1)ขอบเขตการอนุญาตนั้นแค่ไหน
2)"บัยอุน-การซื้อขาย"คืออะไรแปลว่าอะไร
3) "บัยอุน-การซื้อขาย" มีกี่ประเภท มีกี่สภาพ มีโครงสร้างอะไรบ้าง และมีเงิ่อนไขอะไรบ้าง
4)มีการซื้อขายประเภทต้องห้ามไหม และมีอะไรบ้าง
5)"ริบา-ดอกเบี้ย" คืออะไร
6) "ริบา" ธุรกรรมใดมีโครงสร้างและเงื่อนไขอะไรที่เข้าข่าย "ริบา"
7)"ริบัดดุยูน" คืออะไร
8)”ริบั้ลยุยัวอฺ" คืออะไร
9) อะไรคือทรัพย์ดอกเบี้ย และอะไรไม่ใช่ทรัพย์ดอกเบี้ย
10) เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับดอกเบี้ยมีผลอย่างไร
11) ที่กล่าวมาแล้วทั้งหมดมีตัวบทจากท่านนบี ศ้อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมกล่าวโดยละเอียดหรือไม่อย่างไร และ ฯลฯ
นี่แค่เพียงอายะห์สั้นๆ หากต้องการความเข้าใจโดยถ่องแท้เพื่อนำไปปฏิบัติแล้ว คงต้องใช้เวลาและความพยายามอีกมากที่เดียว
คำถามง่ายๆ ท้ายบทความนี้
1. การที่คนหนึ่งพยายามศึกษาภาษอาหรับเพื่อให้ทราบความหมาย "บัยอุน" และ "ริบา" รวมถึงคำว่า "อะหั่ลล่า" เขายังกำลังศึกษาอัลกุรอ่านอยู่ไหม ?
2. การที่คนคนหนึ่งค้นหา "ฮะดีษ" จากท่านนบี ศ้อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ที่ได้พูด ได้ทำ ได้ยอมรับรู้แบบการซื้อขาย และที่ได้ห้าม ได้ปราม และชี้แจงรายละเอียดของดอกเบั้ยไว้ เขาจะยังอยู่ในสภาพที่ศึกษาอัลกุรอ่านอยู่ไหม ?
3. การที่คนคนหนึ่งค้นหาคำอธิบายของปวงปราชญ์ตั้งแต่ยุคศ่อฮาบะห์จนถึงปราชญ์ร่วมสมัย ที่เกี่ยวกับการซื้อขายและดอกเบี้ย ท่านคิดว่าเขายังอยู่ในการศึกษาอัลกุรอ่านอยู่ไหม ?
ดังนั้นหากท่านมีมุมมองแคบๆ เข้าใจแคบๆ เกี่ยวกับคำว่า "ศึกษาอัลกุรอ่าน" อยู่ก็จงปรับทัศนคติเสียใหม่
ผู้ที่นังเรียน "หุก่ม" ของการซื้อขาย นั่งเรียน "หุก่ม" ของดอกเบี้ย จนเข้าใจได้อย่างถูกต้อง ท่านคิดว่าเขาทิ้งการศึกษาอัลกุรอ่านไปอย่างนั้นหรือ หรือว่าเขากำลังศึกษาความหมายและหุก่มของอัลกุรอ่านอยู่ แต่ท่านเองที่ละทื้งสำคัญที่สุดนี้ไป และไปเน้นในเรื่องที่มีความสำคัญน้อยกว่า
การศึกษาอัลกุรอ่านมีหลายมิติ และมิติที่สำคัญและยิ่งใหญ่คือเข้าใจความหมาย เข้าใจหุก่มต่างๆ และสามรถนำไปใช้ได้ในชีวิตจริงนั่นและคือเป้าหมายหลักของการเรียนรู้อัลกุรอ่าน
ท่านอิหม่ามกุรฏุบี้ ร่อหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวไว้ว่า
قال القرطبي رحمه الله " وأجمع المسلمون نقلا عن نبيهم صلى الله عليه وسلم أن اشتراط الزيادة في السلف ربا، ولو كان قبضة من علف - كما قال ابن مسعود - أو حبة واحدة" في تفسيره (3/ 241)
"ปวงมุสลิมต่างรายงานจากนบี ศ้อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ของพวกเขาว่า การตั้งเงื่อนไขเรียกเก็บเพิ่ม(เกินกว่ามูลหนี้จากการ)กู้ยืม มันคือดอกเบี้ย
แมัแค่หญ้าสักกำมือ หรือเหมือนอย่างที่อิบนุมัสอู๊ด (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) กล่าวไว้ว่า หรือแม้แต่เมล็ดพืชเมล็ดเดียวก็ตาม"
(ตัฟสีรกุรฏุบี้ เล่ม 3 หน้า 241)
สรุปคือ
1-หญ้ากำมือเดียวก็เป็นดอกเบี้ยได้
2-เมล็ดพืชเมล็ดเดียวก็เป็นดอกเบี้ยได้
3-สิ่งที่น้อยและด้อยค่ากว่านี้คงหายากแล้ว